Na czym polega problem
FAT_FILE_SYSTEM (0x00000023) oznacza, że w sterowniku systemu plików FAT pojawił się problem, z którym ten sam sobie nie poradził. Kod dotyczy najczęściej nośników sformatowanych jako FAT lub FAT32: pendrive'ów, kart SD z aparatów i rejestratorów, dysków zewnętrznych do kamer i sprzętu pomiarowego. FAT32 jest też systemem plików małej partycji rozruchowej EFI, więc na tym kodzie mogą się wywrócić również komputery, które na co dzień pracują wyłącznie z NTFS.
Microsoft wymienia dwie główne przyczyny: uszkodzenie dysku (struktury systemu plików, złe bloki, kłopoty ze sterownikami SCSI i IDE) oraz wyczerpanie pamięci niestronicowanej. Obie da się sprawdzić bez specjalistycznych narzędzi, więc zaczynamy od najprostszych kroków, a kończymy na zrzucie.
Objawy
- Niebieski ekran FAT_FILE_SYSTEM tuż po podłączeniu nośnika albo w trakcie kopiowania na niego plików.
- Awaria przy otwarciu folderu na karcie lub dysku, który wcześniej wyjęto bez bezpiecznego usuwania.
- W Podglądzie zdarzeń komunikaty źródła FASTFAT albo SCSI (dziennik System) lub Autochk (dziennik Aplikacja).
- Narastające spowolnienie systemu przed zatrzymaniem, jeśli przyczyną jest pula niestronicowana.
Najczęstsze przyczyny
- Uszkodzone struktury FAT lub złe sektory nośnika; parametr 1 zawiera numer pliku źródłowego i linii w sterowniku, w której system się zatrzymał.
- Błędy w sterownikach kontrolera (SCSI, IDE), przez które odczyt i zapis na dysk przebiega nieprawidłowo.
- Wyczerpana pula niestronicowana, szczególnie w czasie indeksowania, gdy zostaje jej bardzo mało.
- Programy stale monitorujące dysk – antywirusy, kopie zapasowe, defragmentatory; Microsoft zaleca ich czasowe wyłączenie na czas diagnozy.
- Nośnik wyjęty w trakcie zapisu albo zużyta karta pamięci z masą błędnych komórek.
Rozwiązanie krok po kroku
Odłącz podejrzany nośnik
Najszybszy test: wyjmij pendrive, kartę lub dysk zewnętrzny i popracuj kilka godzin. Jeśli awarie ustały, masz winowajcę i wiesz, od czego zaczynać. Z zachowanych na nim danych najpierw zrób kopię na innym nośniku, najlepiej w trybie tylko do odczytu.
Przeskanuj wolumin FAT
Podłącz nośnik i uruchom chkdsk z przełącznikami /f (naprawa struktur) i /r (szukanie uszkodzonych sektorów); litera E: jest przykładowa. Dla partycji systemowej skan odbędzie się po restarcie. Zawsze używaj chkdsk z tej samej wersji Windows, nie narzędzi z DOS-a, bo mogą uszkodzić długie nazwy plików.
chkdsk E: /f /rZajrzyj do dzienników
W Podglądzie zdarzeń otwórz Dzienniki systemu Windows → System i przefiltruj źródła kojarzone z dyskiem, a w dzienniku Aplikacja poszukaj wpisów Autochk. Powtarzające się błędy tego samego urządzenia wskazują, który nośnik lub kontroler zawodzi.
Wyłącz na próbę programy monitorujące
Zatrzymaj skanowanie antywirusowe w czasie rzeczywistym, kopie zapasowe i defragmentację na czas obserwacji. Jeśli awaria zniknie, włączaj je kolejno, aż poznasz sprawcę.
Przeanalizuj zrzut
W WinDbg wydaj .cxr z adresem z parametru 3 (jeśli na stosie jest FatExceptionFilter, wskazuje on rekord kontekstu), a następnie kb. Zobaczysz stos z chwili wyjątku i moduły, które w nim uczestniczyły.
.cxr adres_z_parametru_3 kbOceń pulę niestronicowaną
W Menedżerze zadań, na karcie Wydajność → Pamięć, odczytaj wartość puli niestronicowanej i obserwuj jej wzrost w ciągu dnia. Jeśli rośnie bez końca, szukaj sterownika, który przecieka (opisaliśmy to przy kodzie 0x25), albo rozbuduj pamięć RAM – tak radzi Microsoft.
Rozważ inny system plików
FAT32 nie przyjmie pliku większego niż 4 GiB i nie ma odporności NTFS na nagłe odłączenie. Dla dysków przenośnych o większej pojemności wybierz exFAT albo NTFS – po skopiowaniu danych, bo formatowanie je kasuje.
Jak zapobiegać
- Wyjmuj nośniki przez „Bezpieczne usuwanie sprzętu”, szczególnie w trakcie zapisu logów lub kopii.
- Do kopii zapasowych używaj NTFS lub exFAT, a FAT32 zostaw urządzeniom, które go wymagają.
- Wymieniaj karty pamięci w sprzęcie pracującym non stop zanim zaczną zawodzić.
- Monitoruj pulę niestronicowaną w licznikach wydajności serwerów.
W firmie
Na serwerze FAT_FILE_SYSTEM pojawia się zwykle tam, gdzie ktoś podłączył dysk USB do kopii, rejestrator albo urządzenie od maszyny produkcyjnej. Nośnik z danymi z linii produkcyjnej bywa jedyną kopią, więc nie formatuj go na ślepo. Jeśli zatrzymanie dotknęło serwer pełniący ważną rolę, zrób zrzut i spisz kolejność zdarzeń, zanim wrócisz do pracy. W takich sprawach pomagamy przez nasz serwis komputerowy w Aninie i w całej Warszawie – zdalnie albo z dojazdem do firmy.
Pytania i odpowiedzi
Co oznacza parametr 1 w kodzie 0x23?
Jego górne 16 bitów (pierwsze cztery cyfry szesnastkowe po 0x) to numer pliku źródłowego w sterowniku FAT, a dolne 16 bitów – numer linii, w której wywołano zatrzymanie. Dla użytkownika to tylko informacja do zgłoszenia, dla programisty – dokładny punkt awarii.
Czy chkdsk /r jest bezpieczny?
Naprawia struktury, ale na uszkodzonym fizycznie nośniku może pogłębić problem, bo intensywnie czyta wszystkie sektory. Najpierw skopiuj, co się da. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy nośnik już nie odpowiada – wtedy potrzebne są narzędzia odzyskiwania.
Czy FAT32 jest jeszcze używany w Windows 11?
Tak. Windows 11 nadal obsługuje FAT32 na nośnikach wymiennych, a partycja systemowa EFI jest zwykle w FAT32. Dla zwykłych dysków wewnętrznych używa się NTFS.
Źródła
Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 02.11.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.