Na czym polega problem
Nowoczesne procesory mają rozszerzenia obliczeniowe (SSE, AVX, AVX-512 i inne), których rejestry system musi zachować, jeśli kod w trybie jądra chce ich użyć. Robi się to funkcjami KeSaveExtendedProcessorState i KeRestoreExtendedProcessorState: sterownik najpierw zapisuje stan, potem korzysta z rozszerzenia, a przed wyjściem go odtwarza. INVALID_EXTENDED_PROCESSOR_STATE (0x00000131) oznacza, że przy takim zapisie lub odtwarzaniu wykryto niedozwoloną kombinację parametrów.
Dokumentacja wyróżnia pięć podtypów w parametrze 1 – od nieprawidłowej maski funkcji po zapis stanu przy zbyt wysokim IRQL czy zagnieżdżenie zapisów w złej kolejności. To zatrzymanie jest więc wyraźnym znakiem błędu programistycznego w sterowniku, który korzysta z instrukcji wektorowych, takim jak sterownik szyfrowania, kompresji, grafiki lub pamięci masowej. Na maszynach wirtualnych dochodzi pytanie, jakie cechy procesora widzi gość, a na serwerach fizycznych – jaką generację procesorów ma cały zestaw.
Objawy
- Niebieski ekran INVALID_EXTENDED_PROCESSOR_STATE, zwykle podczas obciążenia: szyfrowania, kompresji, obróbki grafiki lub dużych transferów danych.
- Zdarzenie 1001 z kodem 0x00000131 i parametrem 1 o wartości od 0 do 4.
- W zrzucie na stosie sterownik wywołujący KeSaveExtendedProcessorState lub KeRestoreExtendedProcessorState.
- Awaria pojawia się po zmianie procesora, przeniesieniu maszyny wirtualnej na host z innym procesorem albo po aktualizacji sterownika wykorzystującego instrukcje wektorowe.
Najczęstsze przyczyny
- Podtyp 0: przekazano niepoprawną maskę funkcji albo rozszerzony stan procesora nie jest włączony w systemie (parametr 2 informuje, czy jest włączony; parametry 3 i 4 to maska).
- Podtyp 1: próba zapisu lub odtworzenia stanu na IRQL wyższym niż DISPATCH_LEVEL – funkcje wolno wywoływać najwyżej na tym poziomie.
- Podtypy 2 i 4: poprzednio zapisany stan dotyczy równego lub wyższego (podtyp 2) albo innego (podtyp 4) poziomu niż bieżący, czyli błędne zagnieżdżenie zapisów.
- Podtyp 3: poprzednio zapisany stan należy do innego wątku, np. gdy sterownik zapisał stan w jednym wątku, a odtwarza w innym.
- W maszynach wirtualnych: sterownik zakłada funkcje procesora (np. AVX-512), które nie są włączone w gościu.
Rozwiązanie krok po kroku
Odczytaj podtyp i pozostałe parametry
Wydaj !analyze -v albo .bugcheck. Pierwszy parametr podaje, która kontrola zawiodła (0–4). Zależnie od podtypu drugi parametr to: informacja o włączeniu stanu rozszerzonego, bieżący IRQL, zapisany poziom lub zapisany wątek; trzeci to dolne 32 bity maski, bieżący poziom albo bieżący wątek.
.bugcheck !analyze -vWskaż sterownik na stosie
Polecenie kb pokaże, który sterownik wywołał funkcję zapisu lub odtwarzania stanu. Zwróć uwagę na moduły niezależnych producentów w pobliżu wierzchołka stosu.
kbPrzy podtypie 0 sprawdź cechy procesora
Jeżeli maska wskazuje funkcje, których system nie włączył, sprawdź, czy procesor (lub wirtualny procesor gościa) obsługuje wymagane rozszerzenia. Narzędzia takie jak CPU-Z pokażą obsługiwane zestawy instrukcji; wynik porównaj z wymaganiami sterownika.
Get-CimInstance Win32_Processor | Format-List Name, Manufacturer, NumberOfCores, NumberOfLogicalProcessorsW wirtualizacji wyrównaj cechy procesora
Jeśli maszyna była przeniesiona na host z innym procesorem, uruchom ją przy wyłączonym zasilaniu w trybie zgodności procesora (Hyper-V) albo odpowiedniku w innym hipernadzorcy, a następnie sprawdź, czy błąd ustąpił.
Set-VMProcessor -VMName 'VM01' -CompatibilityForMigrationEnabled $truePrzy podtypach 1–4 aktualizuj lub wycofaj sterownik
Te podtypy opisują błędy w samym sterowniku: złe IRQL, niewłaściwe zagnieżdżenie lub zmianę wątku. Pomóc może tylko nowa wersja sterownika, dlatego zaktualizuj go albo wycofaj ostatnią aktualizację i zgłoś sprawę producentowi.
Zaktualizuj BIOS i mikrokod procesora
Aktualny BIOS z mikrokodem ogranicza ryzyko dziwnych zachowań rozszerzeń procesora. Zainstaluj go w oknie serwisowym, zawieszając wcześniej BitLocker na jeden restart.
Zgłoś błąd z podtypem i stosem
Wartość parametru 1 oraz stos wywołań to najcenniejsze informacje dla autora sterownika; podaj je wraz z modelem procesora i wersją Windows.
Jak zapobiegać
- W klastrach wirtualizacji używaj hostów z jednakową generacją procesorów albo włącz tryb zgodności.
- Po zmianie procesora lub hosta sprawdź, czy sterowniki korzystające z instrukcji wektorowych nadal działają.
- Aktualizuj BIOS z mikrokodem i sterowniki producentów sprzętu zgodnie z notatkami wydań.
- Dokumentuj modele procesorów i wersje sterowników krytycznych serwerów.
W firmie
W firmach kod ten pojawia się najczęściej po przeniesieniu maszyn wirtualnych między hostami o różnych generacjach procesorów albo po aktualizacji sterownika szyfrowania czy kompresji. Przed migracją maszyn w klastrze sprawdź zgodność procesorów, a jeśli hosty się różnią, ustaw tryb zgodności. Jako serwis komputerowy w Aninie zalecamy też spisanie modeli procesorów w serwerach i dokumentowanie wersji sterowników, żeby po awarii od razu było wiadomo, co zmieniono.
Pytania i odpowiedzi
Co to jest rozszerzony stan procesora?
To zawartość rejestrów rozszerzeń obliczeniowych procesora, takich jak SSE czy AVX. Kod jądra, który chce z nich skorzystać, musi najpierw zapisać stan poprzedniego użytkownika i po pracy go odtworzyć, żeby nie zepsuć obliczeń innych programów.
Czy ten błąd oznacza uszkodzony procesor?
Raczej nie. Pięć podtypów opisuje błędne użycie funkcji zapisu i odtwarzania stanu, czyli błąd w oprogramowaniu. Wyjątkiem są sytuacje, gdy sterownik zakłada funkcje, których nie ma w danym procesorze lub w wirtualnym procesorze gościa.
Dlaczego podtyp 1 wspomina o IRQL?
Zgodnie z dokumentacją funkcji zapisu stanu można je wywoływać najwyżej na poziomie DISPATCH_LEVEL. Wywołanie na wyższym poziomie jest błędem sterownika i kończy się właśnie tym zatrzymaniem.
Źródła
Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 02.11.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.