Na czym polega problem
Po niebieskim ekranie jedynym trwałym śladem tego, co działo się w pamięci w chwili awarii, jest plik zrzutu. Bez niego zostają kod zatrzymania z Dziennika zdarzeń i domysły. Windows zna pięć ustawień zapisu: mały zrzut pamięci (Small), zrzut jądra (Kernel), pełny (Complete), automatyczny (Automatic) i aktywny (Active). Różnią się wielkością pliku, czasem zapisu oraz tym, ile pamięci programów trafia do środka.
Ten artykuł jest punktem wyjścia dla całej serii o BSOD na naszej stronie. Pokazuje, jak sprawdzić bieżącą konfigurację, który rodzaj wybrać na stacji roboczej, serwerze i hoście Hyper-V, ile miejsca trzeba zarezerwować i jak się upewnić, że zapis rzeczywiście działa. Przypadki szczególne – brak pliku po awarii, plik na osobnym dysku, wymuszenie zrzutu przy zawieszeniu – mają osobne opisy, do których odsyłamy w treści.
Na serwerze liczy się jeszcze czas. Według dokumentacji Microsoftu restart po awarii następuje dopiero po zapisaniu zrzutu, więc im większy zrzut, tym dłuższy przestój usług.
Objawy
- Po awarii w katalogu Windows nie ma pliku MEMORY.DMP, a folder Minidump jest pusty.
- Dziennik System zawiera wpis o awarii, ale bez ścieżki zapisanego zrzutu.
- Serwer wstaje po awarii bardzo długo, bo zapisuje ogromny zrzut pełny.
- Dysk systemowy zapełnił się plikami pagefile.sys i MEMORY.DMP po rozbudowie pamięci RAM.
- Producent sprzętu prosi o zrzut, a masz tylko małe pliki, z których nie da się wyczytać stanu całego systemu.
Najczęstsze przyczyny
- Zapis wyłączony: wartość CrashDumpEnabled wynosi 0.
- Plik stronicowania leży poza woluminem rozruchowym, jest wyłączony albo za mały – Microsoft wymaga go na woluminie rozruchowym, bo to tam zrzut jest zapisywany jako pierwszy.
- Zbyt mało wolnego miejsca na zrzut jądra lub pełny; wymagania rosną razem z ilością RAM.
- Rodzaj zrzutu nie pasuje do sytuacji: mały zrzut może nie wystarczyć do wykrycia błędu, którego nie spowodował wątek zatrzymany przy awarii, a pełny zrzut serwera z setkami gigabajtów RAM bywa niepraktyczny.
- Włączone nadpisywanie: kolejna awaria zastępuje poprzedni zrzut jądra lub pełny, więc materiał z pierwszej awarii przepada.
Rozwiązanie krok po kroku
Sprawdź bieżące ustawienia
Otwórz sysdm.cpl, kartę Zaawansowane, przycisk Ustawienia w sekcji Uruchamianie i odzyskiwanie, albo odczytaj te same dane poleceniami. Klasa Win32_OSRecoveryConfiguration pokazuje typ zrzutu, ścieżkę, automatyczny restart i nadpisywanie, a rejestr – dokładną wartość CrashDumpEnabled: 0 oznacza brak zrzutu, 1 pełny, 2 jądra, 3 mały, 7 automatyczny. Zrzut aktywny to wartość 1 razem z FilterPages = 1.
Get-CimInstance Win32_OSRecoveryConfiguration | Format-List DebugInfoType, DebugFilePath, AutoReboot, OverwriteExistingDebugFile Get-ItemProperty "HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\CrashControl" | Format-List CrashDumpEnabled, FilterPages, DumpFile, MinidumpDir, Overwrite, AutoRebootWybierz rodzaj zrzutu pod swoją sytuację
Zrzut automatyczny zawiera te same dane co zrzut jądra, ale Windows sam dobiera rozmiar pliku stronicowania – to ustawienie domyślne i rozsądny wybór dla stacji roboczych oraz większości serwerów. Zrzut jądra obejmuje pamięć jądra, warstwy HAL i sterowników, bez pamięci programów użytkownika. Zrzut aktywny przypomina pełny, ale pomija strony mało przydatne w diagnostyce, w tym pamięć maszyn wirtualnych, dlatego pasuje do hosta Hyper-V. Zrzut pełny zawiera całą pamięć fizyczną; wybierz go na prośbę producenta albo przy badaniu zawieszeń. Zrzut mały zapisuje komunikat, parametry, listę sterowników i stos zatrzymanego wątku – dokumentacja podaje jego rozmiar jako 64 KB, nowsze strony jako 256 KB. Zanim zmienisz rejestr, wyeksportuj klucz CrashControl.
reg export "HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\CrashControl" "%USERPROFILE%\CrashControl-kopia.reg" reg add "HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\CrashControl" /v CrashDumpEnabled /t REG_DWORD /d 7 /fZaplanuj plik stronicowania i miejsce na dysku
Zrzut najpierw trafia do pliku stronicowania na woluminie rozruchowym, a po restarcie system zapisuje go jako MEMORY.DMP, więc potrzebne są obie przestrzenie. Zrzut mały wymaga co najmniej 2 MB pliku. Dla zrzutu pełnego Microsoft podaje rozmiar RAM plus zapas, lecz w różnych artykułach zapas wynosi od 1 MB do 257 MB, a instrukcja diagnozowania zawieszeń zaleca co najmniej 100 MB ponad RAM; przyjmij więc margines rzędu gigabajta. Dla zrzutu jądra na systemie 64-bitowym górna granica to RAM plus 128 MB, ale rzeczywisty plik jest zwykle dużo mniejszy. Przy zrzucie automatycznym i pliku zarządzanym przez system Windows po awarii powiększa plik co najmniej do rozmiaru RAM na cztery tygodnie.
Get-CimInstance Win32_ComputerSystem | Format-List TotalPhysicalMemory, AutomaticManagedPagefile Get-CimInstance Win32_PageFileUsage | Format-List Name, AllocatedBaseSize, PeakUsage Get-PSDrive C | Format-Table Name, Used, Free -AutoSizeUstaw lokalizację i nadpisywanie
Zrzuty jądra, pełne, automatyczne i aktywne trafiają domyślnie do %SystemRoot%\MEMORY.DMP (wartość DumpFile), a małe do %SystemRoot%\Minidump (MinidumpDir), każdy w osobnym pliku z datą w nazwie. Przy włączonym Overwrite kolejna awaria zastępuje poprzedni MEMORY.DMP. Jeśli chcesz zachować starsze zrzuty, ustaw Overwrite = 0, ale wtedy pilnuj wolnego miejsca. Gdy dysk systemowy jest za mały, nie przenoś całego pliku stronicowania, tylko użyj dedykowanego pliku zrzutu.
reg add "HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\CrashControl" /v Overwrite /t REG_DWORD /d 0 /fZrób próbę zapisu na maszynie testowej
Konfiguracja bez testu pozostaje hipotezą. Zrzut wymuszony z klawiatury (CrashOnCtrlScroll) albo narzędzie NotMyFault z pakietu Sysinternals wywołują awarię kontrolowaną. Rób to wyłącznie na maszynie testowej lub w oknie serwisowym: system zatrzyma się natychmiast, a niezapisane dane przepadną. Po restarcie sprawdź, czy powstał plik i czy wpis 1001 w dzienniku System wskazuje jego ścieżkę.
Get-Item "$env:SystemRoot\MEMORY.DMP" | Format-List FullName, Length, LastWriteTime Get-ChildItem "$env:SystemRoot\Minidump" | Sort-Object LastWriteTime -Descending | Select-Object -First 5 Name, Length, LastWriteTimeSprawdź poprawność pliku i zabezpiecz go
Narzędzie DumpChk z pakietu Debugging Tools for Windows wczytuje zrzut i ocenia, czy nie jest uszkodzony; poprawny plik kończy się komunikatem Finished dump check. Dopiero potem kopiuj zrzut poza komputer. Zrzut pełny może zawierać dane z procesów, które działały w chwili awarii, więc traktuj go jak dane poufne. Z dużego zrzutu jądra lub pełnego można później wygenerować mały zrzut poleceniem .dump w debugerze – wygodne przy wysyłce do producenta.
dumpchk C:\Windows\MEMORY.DMP
Jak zapobiegać
- Po każdej zmianie sprzętu, zwłaszcza po dołożeniu RAM, przelicz plik stronicowania i wolne miejsce – wymagania zależą od pamięci fizycznej.
- Ustaw spójny typ zrzutu na serwerach o tej samej roli i zapisz go w dokumentacji technicznej.
- Raz w roku wykonaj kontrolowany test zapisu zrzutu na maszynie testowej albo w oknie serwisowym.
- Kopiuj zrzuty do miejsca z ograniczonym dostępem i usuwaj je po zamknięciu sprawy.
W firmie
Na serwerach plikowych, bazodanowych i hostach wirtualizacji ustawienie zrzutu jest elementem polityki, a nie jednorazową czynnością: ustal, kto i jak szybko dostaje zrzut, ile miejsca rezerwujesz i gdzie trafia kopia. Hosty Hyper-V najlepiej obsługuje zrzut aktywny, bo pomija pamięć gości. Jeśli prowadzisz kilka serwerów i nie masz czasu sprawdzać każdego, administracja serwerami w Warszawie to u nas także przegląd konfiguracji zrzutów i próbny zapis w oknie serwisowym – zdalnie albo na miejscu.
Pytania i odpowiedzi
Który zrzut jest domyślny w Windows?
Dokumentacja Microsoftu dla Windows 10 i nowszych opisuje jako domyślny zrzut automatyczny, czyli CrashDumpEnabled = 7. Starsze instrukcje dla Server Core wskazują zrzut jądra, dlatego na serwerze sprawdź wartość w rejestrze zamiast zakładać.
Czy zmiana typu zrzutu wymaga restartu?
Tak. Microsoft zaznacza, że zmiany ustawień uruchamiania i odzyskiwania zaczynają działać po ponownym uruchomieniu systemu.
Czy zrzut pamięci zawiera moje dane?
Zrzut pełny może zawierać dane z procesów uruchomionych w chwili awarii. Zrzut jądra pomija pamięć programów użytkownika, a mały zawiera tylko komunikat, parametry, listę sterowników i stos wątku. Mimo to wysyłaj zrzuty wyłącznie zaufanym odbiorcom.
Źródła
Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 02.11.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.