Na czym polega problem
Pci.sys jest sterownikiem magistrali PCI i PCI Express w Windows. W opisie pliku na Windows 11 widnieje jako moduł wyliczający Plug and Play dla PCI: przeszukuje magistrale, rozpoznaje podłączone urządzenia, przydziela im zasoby i udostępnia ich funkcje dalszym sterownikom. Obsługuje też możliwości nowoczesnych łączy, które Microsoft wylicza w przewodniku po sterownikach PCI: między innymi Resizable BAR i Atomic Operations od Windows 10 oraz SR-IOV, MSI/MSI-X i ARI w starszych wydaniach.
Skoro każde urządzenie PCIe – karta graficzna, dysk NVMe, karta sieciowa, kontroler RAID – ma na stosie pci.sys jako niskopoziomowy sterownik fizycznego urządzenia, jego wskazanie w zrzucie może być tylko śladem miejsca. Prawdziwym winowajcą może być sterownik funkcji wyżej albo sam sprzęt. Wewnętrzne błędy sterownika magistrali opisuje osobny kod PCI_BUS_DRIVER_INTERNAL (0xA1).
W serwerach PCIe jest wszędzie: karty HBA, 10-gigabitowe sieciówki z SR-IOV, dyski NVMe w kieszeniach. Tym bardziej warto rozpoznać, czy przyczyna jest sprzętowa.
Objawy
- Niebieski ekran tuż po zamontowaniu karty rozszerzeń, dysku NVMe lub karty graficznej.
- W Menedżerze urządzeń urządzenie PCI ma żółty wykrzyknik, a w zrzucie widać pci.sys i sterownik tego urządzenia.
- W dzienniku System pojawiają się zdarzenia WHEA-Logger (na przykład 17), w których pola komunikatu wskazują magistralę, urządzenie i funkcję PCI.
- Awarie po aktualizacji BIOS-u, wymianie karty rozszerzeń albo przeniesieniu jej do innego gniazda.
Najczęstsze przyczyny
- Słaby kontakt: karta w gnieździe, przedłużacz PCIe (riser), kabel OCuLink lub kieszeń dysków NVMe.
- Błąd w sterowniku lub firmware urządzenia PCIe (karta graficzna, dysk NVMe, karta sieciowa lub HBA).
- Niewłaściwe ustawienia PCIe w UEFI po aktualizacji: prędkość łącza, zarządzanie energią łącza, dekodowanie powyżej 4 GB.
- Nieprawidłowy opis urządzenia w BIOS-ie lub błąd w tablicach ACPI wpływający na przydział zasobów.
Rozwiązanie krok po kroku
Sprawdź wersję i autora pci.sys
Plik z Microsoftu w wersji zgodnej z systemem nie jest podejrzany. Jeśli zrzut pokazuje moduł innej firmy tuż nad pci.sys, to on jest właściwym adresatem zgłoszenia.
lmvm pci kObejrzyj magistralę PCI w debugerze
Rozszerzenie !pci wypisuje magistrale i urządzenia, a flagi pozwalają dodać wersję szczegółową i możliwości (capabilities). Bit 0x1 daje wyświetlenie rozbudowane, 0x40 – listę możliwości urządzeń, a ostatni parametr to numer magistrali.
!pci 41 0Znajdź urządzenia PCI w złym stanie w działającym systemie
Pokaż tylko obecne urządzenia PCI, których stan nie jest OK. Zanotuj ich identyfikatory (VEN_, DEV_) i porównaj z kartami, które ostatnio dodałeś lub wymieniłeś.
Get-PnpDevice -PresentOnly | Where-Object { $_.InstanceId -like 'PCI\*' -and $_.Status -ne 'OK' } | Select-Object Status, Class, FriendlyName, InstanceIdPrzeczytaj zdarzenia WHEA związane z PCIe
Zdarzenie 17 opisuje błąd sprzętowy skorygowany i w polach podaje składnik oraz magistralę, urządzenie i funkcję – dzięki temu wiesz, które gniazdo wymaga uwagi. Zdarzenia 18 i 19 dotyczą rdzenia procesora, a zdarzenie 1 to krytyczny błąd sprzętowy. Dla błędów nieskorygowanych jest osobny kod zatrzymania 0x124.
Get-WinEvent -FilterHashtable @{LogName='System'; ProviderName='Microsoft-Windows-WHEA-Logger'} -MaxEvents 30 | Select-Object TimeCreated, Id, MessageWyjmij i włóż ponownie kartę albo przełóż ją do innego gniazda
Przy wyłączonym zasilaniu oczyść styki i sprawdź, czy karta, riser i kable siedzą pewnie. Dysk NVMe przetestuj w innym gnieździe M.2. Jeśli problem idzie za urządzeniem, wymień je lub wyślij do serwisu.
Zaktualizuj BIOS i sterownik urządzenia, a w razie potrzeby przywróć domyślne UEFI
Ustawienia PCIe w UEFI, które zmieniono ręcznie (prędkość łącza, ASPM, dekodowanie powyżej 4 GB, Resizable BAR), przywróć do wartości domyślnych i sprawdź, czy awaria ustąpiła.
Jak zapobiegać
- Podczas montażu kart rozszerzeń zadbaj o pewne osadzenie i zasilanie dodatkowe tam, gdzie jest wymagane.
- Aktualizuj BIOS i firmware urządzeń PCIe tylko z oficjalnych źródeł, w uzgodnionych oknach serwisowych.
- Zapisuj w dokumentacji, która karta siedzi w którym gnieździe – ułatwia to analizę zdarzeń WHEA.
W firmie
W serwerze błąd magistrali PCIe wygląda groźnie, bo może dotyczyć kontrolera dysków lub karty sieciowej wspólnej dla wielu maszyn wirtualnych. Zanim wymienisz podzespół, sprawdź dziennik zdarzeń kontrolera zarządzania serwera i dane diagnostyczne producenta – wskazują, które gniazdo zgłosiło błąd. Jeśli administrujesz serwerem samodzielnie, a niebieskie ekrany wracają, serwis komputerowy w Wawrze wykona diagnostykę sprzętową na miejscu, w tym testy zamiany kart między gniazdami.
Pytania i odpowiedzi
Czy pci.sys da się naprawić poleceniem SFC?
Można sprawdzić integralność plików systemowych, ale wskazanie pci.sys samo w sobie nie oznacza uszkodzonego pliku. Problem może leżeć w urządzeniu, jego sterowniku albo BIOS-ie, więc zacznij od zdarzeń WHEA i zrzutu.
Czy duplikat numeru seryjnego PCIe to powód niebieskiego ekranu?
Nie, ale Microsoft opisuje pokrewny problem enumeracji: dwa urządzenia zgłaszają ten sam numer seryjny PCI Express, przez co Windows błędnie identyfikuje urządzenia, a niektóre nie startują. Objawy to źle przypisane sterowniki i błędy w Menedżerze urządzeń, nie zrzut.
Czy brak pci.sys w zrzucie oznacza, że to nie PCIe?
Nie. Nawet gdy zrzut nie wskazuje pci.sys, urządzenie PCIe może być przyczyną. Sprawdź stos wywołań i zdarzenia WHEA, a przy awariach sprzętowych kod 0x124 i dziennik firmware.
Źródła
Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 02.11.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.