Na czym polega problem
Niektóre sterowniki pobierają z puli pamięci jądra bloki i nie oddają ich systemowi. Pamięć niestronicowana i stronicowana puchnie, komputer zwalnia, a w końcu pojawia się błąd braku zasobów albo niebieski ekran. Zwykłe narzędzia pokazują tylko sumę puli. PoolMon pokazuje ją w rozbiciu na znaczniki (czterobajtowe tagi), a każdy znacznik można przypisać do sterownika lub komponentu.
Poniżej opisujemy, jak sprawdzić trend, uruchomić PoolMon, odczytać kolumny i na podstawie kilku pomiarów rozpoznać wyciek. Przy okazji wskazujemy, co zrobić, gdy znacznika nie ma w pliku pooltag.txt.
Objawy
- Stały wzrost wartości Pool Nonpaged Bytes albo Pool Paged Bytes, którego nie cofa zamknięcie programów.
- Zwolnienie pracy serwera po wielu dniach działania i poprawa po restarcie.
- Ostrzeżenia o wyczerpywaniu puli w dzienniku zdarzeń lub błędy usług o braku zasobów.
- Niebieskie ekrany związane z pulą (np. 0xC2, 0xC5, 0xD0) przy rozrośniętej puli.
Najczęstsze przyczyny
- Sterownik lub komponent nie zwalnia bloków puli po zakończeniu operacji (wyciek).
- Sterownik, który wykorzystuje pamięć niestronicowaną bez ograniczeń, np. buforuje ruch sieciowy.
- Wiele równoległych sesji lub połączeń, z których każde zajmuje pulę, a których nie zamknięto.
- Alokacje bez znacznika, które trafiają do wspólnej grupy „None” i ukrywają źródło.
Rozwiązanie krok po kroku
Potwierdź wzrost puli
W Menedżerze zadań, na karcie Wydajność > Pamięć, odczytaj Pulę stronicowaną i Pulę niestronicowaną. Bardziej rzetelny pomiar da Monitor wydajności z licznikami Memory\Pool Nonpaged Bytes i Memory\Pool Paged Bytes zapisywanymi w czasie.
Zdobądź PoolMon
Narzędzie poolmon.exe jest dostarczane z pakietem Windows Driver Kit w katalogu Tools\Other. Plik pooltag.txt, z którego pochodzą opisy znaczników, jest też w katalogu triage pakietu Debugging Tools for Windows. Skopiuj oba do jednego folderu.
Uruchom PoolMon z mapowaniem sterowników
Okno wiersza poleceń powinno mieć co najmniej 80 znaków szerokości i 53 wiersze wysokości. Parametr /g dodaje kolumnę Mapped_Driver, a /b sortuje według liczby bajtów. W trakcie pracy klawisz p przełącza pulę stronicowaną, niestronicowaną i obie, a b sortuje według bajtów.
poolmon /b /gZbierz pomiary w czasie
Wartości rosną od startu systemu, więc jeden odczyt nic nie mówi. Zapisuj zrzut ekranu lub tekst co ok. pół godziny przez co najmniej dwie godziny, osobno dla puli stronicowanej i niestronicowanej. Interesują Cię znaczniki, w których Diff (alokacje minus zwolnienia) i Bytes stale rosną.
Przypisz znacznik do sterownika
Jeśli w kolumnie Mapped_Driver widnieje Unknown driver, znacznika nie ma w pooltag.txt. Wtedy poszukaj ciągu znaków w plikach sterowników; wynik wskaże pliki zawierające dany znacznik. To metoda praktyczna, nie oficjalna, więc traktuj wynik jako trop do potwierdzenia.
findstr /m /l /s /c:"ZNAC" C:\Windows\System32\drivers\*.sysZawęź obserwację do jednego znacznika
Parametr /i ogranicza widok do znacznika (obsługuje znaki ? i *), a /x go wyklucza. Zapytanie o znacznik pozwala obserwować go podczas testu, np. po wydrukowaniu lub nawiązaniu połączenia.
poolmon /iNtFsZareaguj
Po potwierdzeniu wycieku zaktualizuj sterownik lub program, który go zawiera, albo skontaktuj się z producentem, przekazując znacznik, tempo wzrostu i wersję. Dla serwera ustal harmonogram restartu jako rozwiązanie tymczasowe.
Jak zapobiegać
- Zapisuj w Monitorze wydajności liczniki puli stronicowanej i niestronicowanej na serwerach.
- Po aktualizacji sterowników kart sieciowych i dyskowych obserwuj trend puli przez kilka dni.
- Planuj okresowe restarty serwerów z wycieku, dopóki producent nie dostarczy poprawki.
- Trzymaj aktualny plik pooltag.txt wraz z narzędziami diagnostycznymi.
W firmie
Wyciek puli jest podstępny, bo serwer działa tygodniami, zanim stanie się widoczny. Dlatego dla serwerów plików, RDS i kontrolerów domeny warto zapisywać liczniki puli w Monitorze wydajności i oglądać ich trend po aktualizacjach sterowników. W ramach obsługi IT dla firm na Wawrze ustawiamy takie liczniki oraz alerty, a gdy wyciek się pojawi, wskazujemy znacznik i sterownik, który go powoduje.
Pytania i odpowiedzi
Czy PoolMon działa bez włączonego znakowania puli?
Dokumentacja narzędzia wymaga włączonego znakowania puli – w GFlags opcja Enable Pool Tagging i ponowne uruchomienie komputera. Jeśli PoolMon wyświetla dane, nie musisz nic zmieniać.
Co znaczy znacznik None?
To pula przydzielona bez własnego znacznika, bo sterownik użył funkcji bez tagu. W takim wypadku nie odróżnisz alokacji tego sterownika od innych i musisz opierać się na zrzucie lub innych metodach.
Jak sprawdzić pulę sesji na serwerze RDS?
Uruchom poolmon z parametrem /s, a dla konkretnej sesji dodaj jej numer. Pule sesji występują tylko wtedy, gdy komputer jest skonfigurowany jako Terminal Server.
Źródła
Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 02.11.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.