PoolMon i znaczniki puli (pool tags) – jak znaleźć sterownik z wyciekiem pamięci jądra

Rośnie pula stronicowana lub niestronicowana? Użyj PoolMon: sortowanie po bajtach, pooltag.txt i procedura wykrywania wycieku w sterowniku. Instrukcja.

  • BSOD · Pula pamięci jądra
  • Poziom: zaawansowany
  • Czas: 2–3 godziny
  • PoolMon
  • poolmon.exe
  • pooltag.txt
  • Pool Nonpaged Bytes
  • Pool Paged Bytes

Na czym polega problem

Niektóre sterowniki pobierają z puli pamięci jądra bloki i nie oddają ich systemowi. Pamięć niestronicowana i stronicowana puchnie, komputer zwalnia, a w końcu pojawia się błąd braku zasobów albo niebieski ekran. Zwykłe narzędzia pokazują tylko sumę puli. PoolMon pokazuje ją w rozbiciu na znaczniki (czterobajtowe tagi), a każdy znacznik można przypisać do sterownika lub komponentu.

Poniżej opisujemy, jak sprawdzić trend, uruchomić PoolMon, odczytać kolumny i na podstawie kilku pomiarów rozpoznać wyciek. Przy okazji wskazujemy, co zrobić, gdy znacznika nie ma w pliku pooltag.txt.

Objawy

  • Stały wzrost wartości Pool Nonpaged Bytes albo Pool Paged Bytes, którego nie cofa zamknięcie programów.
  • Zwolnienie pracy serwera po wielu dniach działania i poprawa po restarcie.
  • Ostrzeżenia o wyczerpywaniu puli w dzienniku zdarzeń lub błędy usług o braku zasobów.
  • Niebieskie ekrany związane z pulą (np. 0xC2, 0xC5, 0xD0) przy rozrośniętej puli.

Najczęstsze przyczyny

  1. Sterownik lub komponent nie zwalnia bloków puli po zakończeniu operacji (wyciek).
  2. Sterownik, który wykorzystuje pamięć niestronicowaną bez ograniczeń, np. buforuje ruch sieciowy.
  3. Wiele równoległych sesji lub połączeń, z których każde zajmuje pulę, a których nie zamknięto.
  4. Alokacje bez znacznika, które trafiają do wspólnej grupy „None” i ukrywają źródło.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Potwierdź wzrost puli

    W Menedżerze zadań, na karcie Wydajność > Pamięć, odczytaj Pulę stronicowaną i Pulę niestronicowaną. Bardziej rzetelny pomiar da Monitor wydajności z licznikami Memory\Pool Nonpaged Bytes i Memory\Pool Paged Bytes zapisywanymi w czasie.

  2. Zdobądź PoolMon

    Narzędzie poolmon.exe jest dostarczane z pakietem Windows Driver Kit w katalogu Tools\Other. Plik pooltag.txt, z którego pochodzą opisy znaczników, jest też w katalogu triage pakietu Debugging Tools for Windows. Skopiuj oba do jednego folderu.

  3. Uruchom PoolMon z mapowaniem sterowników

    Okno wiersza poleceń powinno mieć co najmniej 80 znaków szerokości i 53 wiersze wysokości. Parametr /g dodaje kolumnę Mapped_Driver, a /b sortuje według liczby bajtów. W trakcie pracy klawisz p przełącza pulę stronicowaną, niestronicowaną i obie, a b sortuje według bajtów.

    poolmon /b /g
  4. Zbierz pomiary w czasie

    Wartości rosną od startu systemu, więc jeden odczyt nic nie mówi. Zapisuj zrzut ekranu lub tekst co ok. pół godziny przez co najmniej dwie godziny, osobno dla puli stronicowanej i niestronicowanej. Interesują Cię znaczniki, w których Diff (alokacje minus zwolnienia) i Bytes stale rosną.

  5. Przypisz znacznik do sterownika

    Jeśli w kolumnie Mapped_Driver widnieje Unknown driver, znacznika nie ma w pooltag.txt. Wtedy poszukaj ciągu znaków w plikach sterowników; wynik wskaże pliki zawierające dany znacznik. To metoda praktyczna, nie oficjalna, więc traktuj wynik jako trop do potwierdzenia.

    findstr /m /l /s /c:"ZNAC" C:\Windows\System32\drivers\*.sys
  6. Zawęź obserwację do jednego znacznika

    Parametr /i ogranicza widok do znacznika (obsługuje znaki ? i *), a /x go wyklucza. Zapytanie o znacznik pozwala obserwować go podczas testu, np. po wydrukowaniu lub nawiązaniu połączenia.

    poolmon /iNtFs
  7. Zareaguj

    Po potwierdzeniu wycieku zaktualizuj sterownik lub program, który go zawiera, albo skontaktuj się z producentem, przekazując znacznik, tempo wzrostu i wersję. Dla serwera ustal harmonogram restartu jako rozwiązanie tymczasowe.

Jak zapobiegać

  • Zapisuj w Monitorze wydajności liczniki puli stronicowanej i niestronicowanej na serwerach.
  • Po aktualizacji sterowników kart sieciowych i dyskowych obserwuj trend puli przez kilka dni.
  • Planuj okresowe restarty serwerów z wycieku, dopóki producent nie dostarczy poprawki.
  • Trzymaj aktualny plik pooltag.txt wraz z narzędziami diagnostycznymi.

W firmie

Wyciek puli jest podstępny, bo serwer działa tygodniami, zanim stanie się widoczny. Dlatego dla serwerów plików, RDS i kontrolerów domeny warto zapisywać liczniki puli w Monitorze wydajności i oglądać ich trend po aktualizacjach sterowników. W ramach obsługi IT dla firm na Wawrze ustawiamy takie liczniki oraz alerty, a gdy wyciek się pojawi, wskazujemy znacznik i sterownik, który go powoduje.

Pytania i odpowiedzi

Czy PoolMon działa bez włączonego znakowania puli?

Dokumentacja narzędzia wymaga włączonego znakowania puli – w GFlags opcja Enable Pool Tagging i ponowne uruchomienie komputera. Jeśli PoolMon wyświetla dane, nie musisz nic zmieniać.

Co znaczy znacznik None?

To pula przydzielona bez własnego znacznika, bo sterownik użył funkcji bez tagu. W takim wypadku nie odróżnisz alokacji tego sterownika od innych i musisz opierać się na zrzucie lub innych metodach.

Jak sprawdzić pulę sesji na serwerze RDS?

Uruchom poolmon z parametrem /s, a dla konkretnej sesji dodaj jej numer. Pule sesji występują tylko wtedy, gdy komputer jest skonfigurowany jako Terminal Server.

Źródła

Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 02.11.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.

Niebieski ekran wraca?

Odczytamy zrzut pamięci i wskażemy winny sterownik albo podzespół – zdalnie albo w naszym serwisie w Wawrze. Serwery firmowe diagnozujemy na miejscu w Warszawie i okolicach.