Na czym polega problem
Zakres DHCP ma skończoną liczbę adresów – w typowej sieci /24 to około dwustu kilkudziesięciu adresów do rozdania. Gdy wszystkie są wydzierżawione, serwer nie ma czego zaproponować nowym urządzeniom. Gdy pula zbliża się do końca, zapisuje w dzienniku System ostrzeżenie 1020 z procentem zajętości, a gdy wolnych adresów już nie ma – zdarzenie 1063.
W biurach zakresy kończą się szybciej, niż się wydaje: telefony pracowników i gości w Wi-Fi, losowe adresy MAC w nowszych systemach, drukarki, kamery i domyślny ośmiodniowy czas dzierżawy, przez który adresy urządzeń dawno nieobecnych pozostają zajęte. Objaw zawsze jest podobny: ktoś nowy nie może się podłączyć, a wszyscy dotychczasowi pracują normalnie.
Objawy
- Nowy laptop lub telefon dostaje adres 169.254.x.x albo komunikat o braku dostępu do internetu.
- W dzienniku System są zdarzenia 1020 (zakres prawie pełny) lub 1063 (brak adresów do wydzierżawienia).
- Statystyka zakresu w konsoli DHCP pokazuje pełne wykorzystanie i zero wolnych adresów.
- Na liście dzierżaw jest wiele wpisów BAD_ADDRESS albo urządzeń o nieznanych nazwach.
Najczęstsze przyczyny
- Zakres jest za mały w stosunku do liczby urządzeń – często po dołączeniu Wi-Fi dla gości do sieci biurowej.
- Długi czas dzierżawy przy dużej rotacji urządzeń.
- Losowe adresy sprzętowe na telefonach i laptopach, przez które jedno urządzenie zajmuje kilka adresów.
- Wykrywanie konfliktów oznaczyło adresy jako BAD_ADDRESS, bo w sieci są urządzenia z ręcznie wpisanym adresem z puli.
- Szerokie wykluczenia albo rezerwacje dla urządzeń, których już nie ma.
Rozwiązanie krok po kroku
Sprawdź statystykę zakresu
Zobacz, ile adresów jest wolnych, zajętych i zarezerwowanych. Pozwala to szybko odróżnić wyczerpanie puli od innego problemu z DHCP.
Get-DhcpServerv4ScopeStatistics Get-DhcpServerv4FreeIPAddress -ScopeId 192.168.1.0 -NumAddress 5Przejrzyj dzierżawy i wpisy BAD_ADDRESS
Wyświetl dzierżawy i poszukaj powtarzających się nazw, nieznanych urządzeń i wpisów BAD_ADDRESS. Te ostatnie oznaczają, że ktoś używa adresu z puli na sztywno – znajdź to urządzenie, przenieś je poza zakres albo zrób mu rezerwację, a dopiero potem usuń złe wpisy.
Get-DhcpServerv4Lease -ScopeId 192.168.1.0 | Sort-Object HostName | Format-Table IPAddress,ClientId,HostName,LeaseExpiryTime Get-DhcpServerv4Lease -ScopeId 192.168.1.0 -BadLeases Remove-DhcpServerv4Lease -ScopeId 192.168.1.0 -BadLeasesSkróć czas dzierżawy
W sieciach z dużą rotacją, takich jak Wi-Fi dla gości czy sala konferencyjna, ustaw dzierżawę na kilka godzin albo jeden dzień. Nowy czas obowiązuje przy nowych i odnawianych dzierżawach, więc efekt widać stopniowo.
Set-DhcpServerv4Scope -ScopeId 192.168.1.0 -LeaseDuration 1.00:00:00Rozszerz zakres w ramach podsieci
Jeśli pula nie obejmuje całej podsieci, np. tylko adresy 100–199, przesuń jej granice, zostawiając miejsce na urządzenia z adresem stałym. Maski podsieci w istniejącym zakresie zmienić się nie da – większa sieć wymaga nowego zakresu i zmian na routerze.
Set-DhcpServerv4Scope -ScopeId 192.168.1.0 -StartRange 192.168.1.50 -EndRange 192.168.1.240Wydziel sieć dla gości i urządzeń
Telefony gości i urządzenia IoT najlepiej przenieść do osobnej sieci VLAN z własnym zakresem i krótką dzierżawą. Komputery biurowe przestają wtedy konkurować o adresy z odwiedzającymi, a przy okazji zyskujesz na bezpieczeństwie.
Uporządkuj rezerwacje i wykluczenia
Usuń rezerwacje urządzeń, których już nie ma, i zawęź wykluczenia do adresów naprawdę używanych przez sprzęt z adresem stałym.
Get-DhcpServerv4Reservation -ScopeId 192.168.1.0 Get-DhcpServerv4ExclusionRange -ScopeId 192.168.1.0
Jak zapobiegać
- Ustaw powiadomienie na zdarzenie 1020, żeby wiedzieć o kończącej się puli przed zgłoszeniami użytkowników.
- Dobieraj czas dzierżawy do rodzaju sieci: dłuższy dla biurowej, krótki dla gościnnej.
- Urządzeniom z adresem stałym nadawaj adresy spoza puli albo rezerwacje.
- Raz na kwartał przejrzyj rezerwacje i usuń nieaktualne.
W firmie
W małym biurze wyczerpana pula zwykle wychodzi przy okazji: przychodzi nowy pracownik albo goście na spotkanie i nikt nie może się podłączyć. Jeśli zakres zapełnia się regularnie, nie wystarczy kasować dzierżaw – trzeba przemyśleć podział sieci na biuro, Wi-Fi gości oraz drukarki i kamery. Taki podział robi się raz, a usuwa całą klasę problemów. Przy przebudowie sieci w biurach w Wesołej czy Sulejówku pomagamy na miejscu, a konfigurację serwera DHCP sprawdzamy zdalnie.
Pytania i odpowiedzi
Czy usunięcie dzierżawy rozłączy użytkownika?
Nie od razu. Urządzenie używa adresu do czasu odnowienia, a wtedy zwykle dostaje go ponownie, jeśli jest wolny. Kasowanie aktywnych dzierżaw nie zwalnia więc miejsca na trwałe – lepiej skrócić czas dzierżawy.
Skąd się biorą wpisy BAD_ADDRESS?
Gdy na serwerze włączone jest wykrywanie konfliktów, przed wydaniem adresu sprawdza on, czy ktoś już go używa. Jeśli dostanie odpowiedź, oznacza adres jako zły. Najczęściej winne jest urządzenie z ręcznie wpisanym adresem z puli.
Jak duży zakres wystarczy dla biura na 30 osób?
Licz kilka urządzeń na osobę: komputer, telefon, czasem tablet, do tego drukarki i goście. Sieć /24 zwykle wystarcza, jeśli goście i urządzenia IoT mają osobną sieć.
Źródła
Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 31.10.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.