Serwer wydruku a NLB: dlaczego nie, jak zwiększyć przepustowość i zapewnić wysoką dostępność

NLB nie nadaje się do serwera wydruku. Jak zwiększyć przepustowość (renderowanie po stronie klienta, pula drukarek) i zapewnić dostępność klastrem.

  • Windows Server · Serwer wydruku
  • Poziom: średni
  • Czas: 30–60 minut
  • NLB
  • Client Side Rendering
  • CSR
  • pula drukarek
  • klaster trybu failover
  • serwer wydruku

Na czym polega problem

Gdy serwer wydruku zaczyna się dławić, kusi pomysł rozłożenia ruchu na kilka serwerów za Network Load Balancing (NLB) albo przez DNS round robin. Microsoft wyjaśnia wprost, że tak się nie da: serwer wydruku przechowuje dużo stanu o każdej drukarce i kliencie, a pojedyncze zadanie wydruku może obejmować wiele żądań, które muszą trafić do tego samego węzła. W NLB nie ma gwarancji, że tak będzie, a informacje o stanie zadania byłyby w ogóle niedostępne.

Drugi argument dotyczy samych urządzeń: większość drukarek przyjmuje jedno zadanie naraz, a każdy serwer zna tylko własne obciążenie drukarki. Nawet gdyby wysyłanie zadań przez NLB się udało, wydajność by się nie poprawiła, a funkcjonalność i efektywność sieci spadłyby.

Poniżej opisujemy, co Microsoft zaleca zamiast NLB: odciążenie serwera przez renderowanie po stronie klienta, zwiększenie zasobów, podział infrastruktury i pule drukarek, a dla wysokiej dostępności – klaster trybu failover. Artykuł oparty jest na dokumencie dla Windows Server 2012 R2.

Objawy

  • Serwer wydruku jest bardzo obciążony i nie obsługuje nowych żądań, choć drukarki są wolne.
  • Zadania stoją w kolejce przy zasobach serwera (procesor, pamięć) bliskich limitom.
  • Pojawia się pomysł wdrożenia NLB lub DNS round robin do rozłożenia ruchu wydruku.
  • Po awarii serwera wydruku nie ma gdzie przełączyć drukarek, a awarii nikt nie przewidział.

Najczęstsze przyczyny

  1. Serwer wydruku renderuje zadania sam – przy dużej liczbie klientów to wąskie gardło procesora i pamięci.
  2. Za mało drukarek względem liczby zadań: kolejki się piętrzą mimo poprawnej pracy serwera.
  3. Drukarki w stanie błędu (brak papieru lub tonera, zacięcie) i brak osób, które szybko je obsłużą.
  4. Próba użycia NLB lub DNS round robin dla serwerów wydruku, którą Microsoft uznaje za niemożliwą do zastosowania.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Zrezygnuj z NLB i DNS round robin

    Jeżeli ktoś już zaplanował takie rozwiązanie, wycofaj je. Dokumentacja jasno mówi, że serwer wydruku nie nadaje się do NLB, a zyskiem byłaby tylko utrata funkcji zarządzania.

  2. Włącz renderowanie po stronie klienta (CSR)

    Renderowanie zadania na komputerach klientów odciąża serwer – Microsoft wymienia to jako pierwszy sposób poprawy przepustowości. W konsoli Zarządzanie drukowaniem: właściwości drukarki > Udostępnianie > opcja renderowania zadań na komputerach klienckich. W PowerShellu ustawisz tryb poleceniem Set-Printer.

    Get-Printer -ComputerName SERWER-WYDRUKU | Select-Object Name, RenderingMode
    Set-Printer -Name "Drukarka-biuro" -ComputerName SERWER-WYDRUKU -RenderingMode CSR
  3. Sprawdź obciążenie serwera

    Zobacz, ile zasobów zajmuje proces spoolera i czy serwer ma zapas pamięci. Jeśli procesor lub pamięć są stale na granicy, Microsoft sugeruje zwiększyć zasoby maszyny.

    Get-Process -Name spoolsv | Format-Table Name, CPU, WorkingSet64
    Get-CimInstance Win32_OperatingSystem | Format-List FreePhysicalMemory, TotalVisibleMemorySize
  4. Dodaj drukarki i użyj puli

    Czasem problemem jest po prostu zbyt mało urządzeń. Jeśli drukarki stoją obok siebie, pula drukarek rozdzieli zadania automatycznie i niewidocznie dla użytkowników. Włączysz ją we właściwościach drukarki na karcie Porty.

  5. Podziel infrastrukturę na kilka serwerów

    Nowe urządzenia można podpiąć do nowych serwerów wydruku. Istniejące da się przenieść, ale trzeba zmienić połączenia klientów – ułatwi to eksport i import kolejek oraz alias w DNS.

  6. Zapewnij dostępność klastrem trybu failover

    Gdy wymagana jest wysoka dostępność, serwer wydruku wdraża się jako klaster trybu failover: po awarii węzła druk przechodzi na kolejny. Microsoft zaleca po instalacji nowych sterowników wymusić przełączenie roli na każdy węzeł, bo instalacja sterowników na każdym może trwać kilka minut i lepiej zrobić to w oknie serwisowym.

    Get-ClusterGroup
    Move-ClusterGroup -Name "SerwerWydruku" -Node WEZEL2

Jak zapobiegać

  • Nie planuj NLB ani DNS round robin dla serwerów wydruku.
  • Włącz CSR tam, gdzie klienci to Windows Vista i nowsze.
  • Pilnuj stanu drukarek (papier, toner, błędy) – kolejki rosną także przez niewidoczne awarie sprzętu.
  • Po instalacji sterowników w klastrze wymuś przełączenie na każdy węzeł w oknie serwisowym.

W firmie

Serwer wydruku w firmie nie wymaga rozbudowanych konstrukcji – wystarczy dobrze dobrane urządzenia, renderowanie po stronie klienta tam, gdzie to możliwe, i plan na awarię. Wysoka dostępność ma sens, jeśli drukowanie jest krytyczne (na przykład wydawanie dokumentów, etykiety w magazynie). Dla reszty firm często lepszy jest drugi, rezerwowy serwer z kopią kolejek. Jeśli zastanawiasz się, jak zaplanować druk w kilku oddziałach, outsourcing IT w Warszawie, także dla firm z Józefowa, obejmuje u nas projekt sieci wydruku i wdrożenie.

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę użyć NLB, jeśli mam mały ruch?

Microsoft nie wspiera NLB dla serwerów wydruku bez względu na wielkość ruchu. Powód jest architektoniczny: stan zadania musi być obsłużony przez jeden węzeł.

Czym jest renderowanie po stronie klienta?

To tryb, w którym przetwarzanie dokumentu do postaci wysyłanej do drukarki wykonuje komputer użytkownika, a nie serwer. Zmniejsza to obciążenie serwera wydruku.

Czy klaster rozwiązuje problem wydajności?

Nie. Klaster trybu failover zapewnia dostępność, bo w danej chwili pracuje jeden węzeł. Wydajność poprawiają CSR, zasoby serwera i podział drukarek.

Źródła

Opracowanie: zespół REDBAX – serwis komputerowy i obsługa informatyczna firm, Warszawa-Wawer. Stan na 02.11.2026. Kroki wykonujesz na własną odpowiedzialność – przed zmianami w systemie zrób kopię ważnych danych.

Serwer stoi, a firma czeka?

Administrujemy serwerami Windows w firmach z Warszawy i okolic. Zdiagnozujemy problem zdalnie, a gdy trzeba – przyjedziemy.